Duivenmelker

[NDL] Duivenmelker – Iemand die duiven houdt of erin handelt

Het woord ‘duivenmelker’ bracht me altijd in de war. Ik bedoel, duiven hebben toch geen tepels? Hoe kunnen die dan gemolken worden?

Toen dit woord weer eens opdook in een Facebook post en mij verwarde, besloot ik om op te zoeken waar het vandaan kwam. Een eerste aanwijzing kwam er toen ik er achter kwam dat duiven wel degelijk melk kunnen produceren! Blijkbaar kunnen sommige vogelsoorten dit, zoals de keizerspinguïn en de flamingo. De duif dus ook en die maakt deze melk aan in de krop, wat zich situeert in de keel. Deze krop produceert meestal genoeg melk om twee jongen te voeden. Ik dacht dus dat ik het antwoord snel had gevonden, maar niet dus. Dit was blijkbaar niet de reden waarom mensen die duiven houden duivenmelkers worden genoemd.

Een eerste simpele, aannemelijke verklaring is dat men het woord ‘melken’ heeft overgenomen uit een andere gelijkaardige stiel, namelijk geitenmelker, iemand die geiten houdt om van de opbrengst te leven.

Een tweede verklaring, die mogelijks steek houdt, is dat het woord ‘melker’ ook gebruikt wordt voor een persoon die iemand anders probeert te bedriegen via oneerlijke praktijken. Zo is er bijvoorbeeld het woord ‘huisjesmelker’, waarbij er sprake is van een persoon die via minimale bestedingen aan onderhoud een zo groot mogelijke winst probeert te halen. ‘Iemand uitmelken’ betekent ook ‘iemand uitbuiten’. Bij het begrip ‘duivenmelker’ zou het dan gaan om de vroegere praktijk van iemands duiven te stelen om dan die duiven voor zichzelf te houden of er losgeld voor te vragen aan de eigenaar. Langzaamaan is die betekenis dan doorheen de geschiedenis veranderd tot wat ze nu is, van duivenpikker tot duivenhouder.

[ENG] Duivenmelker (literally translated: ‘pigeons milker’) – Someone who keeps pigeons or trades in them.

The word ‘duivenmelker’ always confused me. I mean, pigeons don’t have any nipples, do they? How can they be milked then?

When this word appeared again in a Facebook post and confused me, I decided to look up where it came from. A first clue came when I discovered that pigeons actually do produce milk! Apparently some bird species are able to do this, like the emperor penguin and the flamingo. The pigeon as well and it makes its milk in its crop, which is situated in its throat. This crop usually produces enough milk to feed two of its young. I thought I had found the answer rapidly, but apparently not. This was not the reason why people who keep pigeons are called ‘duivenmelkers’.

A first simple, plausible explanation is that they took the word ‘melken’ (milking) from another similar profession, namely ‘geitenmelker’ (goat milker), someone who keeps goats to live off the profit.

A second explanation that possibly makes sense, is that the word ‘melker’ is also used for a person that tries to deceive someone else through unfair practices. For example, there is the word ‘huisjesmelker’ (literally translated: ‘houses milker’), where a person tries to get as much profit as possible through spending a minimal amount of money on maintenance of a house they rent out. ‘Iemand uitmelken’ (literally translated: ‘milking out someone’) also means ‘to exploit someone’. With the concept of ‘duivenmelker’ we are talking about the former practice of stealing someone’s pigeons to keep them for oneself or asking ransom to the owner. Slowly this meaning changed throughout history to what it is now, from pigeon stealer to pigeon owner.

2 Replies to “Duivenmelker”

  1. De echte verklaring zou zijn dat duivenmelkers hun prijsduiven met de rechterhand vasthouden (tijdens het ringen of in de mand stoppen) en dan met de linkerhand de staartveren glad strijken. Ze maken hierbij dezelfde beweging als een boer die uit de uiertepels van een koe melk perst. Een vierde verklaring dus, die m.i. heel aannemelijk klinkt.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.